Met antwoorden van Lilian van Hiele, Steunpunt Binnenvaart

(Weekblad Schuttevaer-juli 2009)

Kan ik hulp krijgen bij financiële problemen?

Gevestigde zelfstandigen met een levensvatbaar bedrijf, die (tijdelijk) financiële problemen hebben, kunnen een beroep doen op het Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen (Bbz). Zo kun je tijdelijk extra bedrijfskapitaal lenen en/of een maandelijkse uitkering krijgen om in je levensonderhoud te voorzien.

Wat zijn de voorwaarden voor dat extra bedrijfskapitaal?

Een Bbz-lening kan alleen worden aangevraagd als de bank niets meer wil doen. Het bedrijf moet levensvatbaar zijn. Je vermogenspositie wordt uitgebreid bekeken en je moet minstens 1225 uur per jaar in je eigen bedrijf werken.

Hoeveel extra krediet kan ik krijgen?

Het maximum is nu 178.019 euro. Het gaat dan om een rentedragende lening (nu  8%), die je in principe binnen tien jaar terug moet betalen. Als de financiële situatie tegenvalt, kan een deel van de lening/rente worden kwijtgescholden. 

Hoe zit dat met die uitkering levensonderhoud?  

Wie door financiële problemen niet in z'n levensonderhoud kan voorzien en onvoldoende reserves heeft, kan tijdelijk een uitkering krijgen. Die vult je inkomen aan tot bijstandsniveau. Voor een gezin is dat €1295,07 per maand, voor een alleenstaande € 647,54 euro. Eventueel plus woonkostentoeslag en verschuldigde premies voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Het gaat in principe om een renteloze lening voor zes tot twaalf maanden. Als de jaarcijfers bekend zijn, wordt bekeken of uw inkomsten onder of boven bijstandsniveau lagen. In dat laatste geval moet u wellicht een deel terug betalen.

Zijn er aparte regelingen voor ouderen?

Ja. Bedrijven van 55+ ers hoeven niet te voldoen aan levensvatbaarheideis. Je moet wel, voorafgaand aan de aanvraag, tien jaar onafgebroken een eigen bedrijf hebben gehad. Je bruto-inkomen moet de komende jaren gemiddeld minimaal 7.070 euro per boekjaar zijn. Dat wordt dan aangevuld tot bijstandsniveau. Je kunt ook nog  maximaal 8901 euro krijgen voor bijvoorbeeld investeringen in het schip. Of dat later terugbetaald moet worden, is afhankelijk van het eigen vermogen. Bij 55+ ers wordt daarbij rekening gehouden met de benodigde oudedagsvoorziening.

Kan ik een uitkering krijgen als ik moet stoppen met varen?

Ja, mits u dat doet vóór het bedrijf beëindigd wordt. U kunt dan, afhankelijk van uw financiële situatie, twaalf maanden een (aanvullende) uitkering tot bijstandsniveau krijgen. Dat geeft u de tijd zaken af te handelen. Dat moet zo snel mogelijk, maar als dat niet binnen twaalf maanden lukt, is verlenging mogelijk. Wie na de bedrijfsbeëindiging geen werk kan vinden en een ‘gewone' uitkering (Wet werk en bijstand/ Wwb) wil aanvragen, mag niet meer eigen vermogen hebben dan 5.455 euro. Voor een echtpaar is dat 10.910 euro.

Wat is de IOAZ?

Die is bedoeld voor oudere ( 55+) en arbeidsongeschikte zelfstandigen. Je moet dan tien jaar zelfstandig gevaren hebben (of drie jaar en de zeven jaar daarvoor in loondienst), en voldoen aan de zelfstandigeneis (1225 uur). Of de ene partner 875 uur en de ander 525 uur. Een extra eis is dat de winst uit het bedrijf de laatste drie jaar, gemiddeld, bruto, maximaal 20.335 euro geweest mag zijn.

Voordeel van de IOAZ is de hoge vermogensgrens (119.929 euro). Daarnaast wordt een pensioenvoorziening tot maximaal 113.954 euro buiten beschouwing gelaten.

De IOAZ is zeer geschikt voor ouderen die de laatste jaren, bijvoorbeeld door ziekte, een laag inkomen hadden. In een aantal gevallen kan het ‘slechte jaar 2009' wellicht net voor het vereiste winstgemiddelde zorgen. De IOAZ is dan een mooie overgang tot de AOW. Of een prettig vangnet als het niet meer lukt een baan aan de wal te vinden. Let op! IOAZ moet je in je domicilie  aanvragen vóór het bedrijf beëindigd is.

Hoe en waar kan ik zo'n Bbz-uitkering aanvragen?

 

Voor de uitvoering van het Bbz in de binnenvaart heeft de overheid negen gemeenten aangewezen: de sociale diensten in Groningen, Zwolle, Nijmegen, Amsterdam, Nieuwegein, Rotterdam, Geertruidenberg, Terneuzen en Maasgouw. Bepalend is de plaats/provincie waar het schip op dat moment ligt. Een uitkering aanvragen is niet eenvoudig en u zult financieel volledig openheid van zaken moeten geven. Het is aan te raden de formulieren samen met uw boekhouder in te vullen. 

Moet ik me schamen als ik zo'n uitkering aanvraag?

Nee. Het is natuurlijk niet leuk ‘je hand op te houden', maar de kans is groot dat dat veroorzaakt is door de slechte economische situatie. Wellicht is een extra krediet nog de enige mogelijkheid uw bedrijf te redden.

Ook mensen die tijdelijk een (aanvullende) uitkering nodig hebben voor levensonderhoud hoeven zich niet te schamen. Het is bepaald geen pretje om met een gezin rond te moeten komen van een bijstandsuitkering. Wie moeite heeft met het aanvragen van een uitkering, moet maar denken dat je ook daar altijd (veel) belasting voor hebt betaald...!  

Zijn er verder nog dingen waar ik aan moet denken?

Het is altijd verstandig na te denken waar je wilt wonen als er iets gebeurt en je niet meer aan boord kunt blijven. Bijvoorbeeld bij ziekte, een ongeval of door financiële problemen. De wachttijd voor huurwoningen varieert per plaats, van enkele maanden tot een paar jaar. Inschrijven als  woningzoekende gaat bijna overal via internet. De systemen zijn heel verschillend. Er zijn plaatsen waar je van de wachtlijst wordt gezet als je niet elk jaar een keer reageert.