(uit Weekblad Schuttevaer- december 2008)

Binnenvaartondernemers die zich niet hebben verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid lopen grote risico's. Om ondernemers die zich vanwege hun leeftijd en eerdere ziektes niet konden verzekeren toch te bewegen een verzekering af te sluiten, kunnen zij tot 1 februari gebruik maken van een speciale vangnetregeling. Tot die tijd moeten verzekeraars iedereen accepteren.

De regeling, ingesteld door de overheid, is vooral bedoeld om ondernemers te informeren over de risico's die ze lopen als ze arbeidsongeschikt worden en niet verzekerd zijn. En dat de risico's groot kunnen zijn, bevestigt Lilian van Hiele van Steunpunt Binnenvaart. ‘Want vaak rest je dan niet eens een bijstandsuitkering. Die krijg je pas als je totale vermogen als echtpaar minder dan 10.000 euro is. Zelfs een onverkoopbaar schip is al meer waard.'

Te duur

Van Hiele schat dat nog geen derde van de ondernemers in de binnenvaart een arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft. ‘Omdat dat erg duur is, of omdat de verzekering uiteindelijk toch niet of nauwelijks iets zou uitkeren. Maar er zijn ook mensen die er niet bij stil staan wat de consequenties zijn als zij of hun partner een ongeval krijgen of ernstig ziek worden. In veel gevallen moet je dan in ieder geval tijdelijk stoppen met varen. Wij worden als Steunpunt regelmatig geconfronteerd met trieste consequenties. Vaak lukt het voor die mensen een tijdelijke uitkering levensonderhoud of bedrijfsbeëindiging te krijgen, maar dat is altijd maar tijdelijk. Als je, zeg op je veertigste of vijftigste een ongeval krijgt of ernstig ziek wordt, niet meer kunt varen en ook geen baan meer aan de wal kunt krijgen, heb je echt een probleem. Dan moet je je schip verkopen. Dat valt niet altijd mee en zonder vast inkomen vind je ook nauwelijks een huurwoning aan de wal.'

Jong

Van Hiele adviseert binnenvaartondernemers al op jonge leeftijd een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten. ‘En doe dat in ieder geval voor je vijftigste en als je nog gezond bent. Anders is het inderdaad nauwelijks meer te betalen en geen enkele maatschappij wil zieken en mensen ouder dan 55 jaar nog verzekeren. Voor jonge zelfstandigen ligt de premie voor een goede verzekering tussen de twee- en drie duizend euro per jaar.'

Welke verzekering bij wie past is volgens Van Hiele maatwerk. ‘De verzekeringen zijn vaak lastig te vergelijken, maar er zijn een aantal aandachtspunten waarmee je problemen achteraf kunt voorkomen. Let bijvoorbeeld op de wachttijd. Een verzekering met een wachttijd van een jaar tot je 55/ 60-ste is ongetwijfeld goedkoper, maar heb je zelf voldoende geld om dat jaar te overbruggen? En er zijn ook nog verzekeringen die kijken naar wat je de afgelopen jaren hebt verdiend. Als je premie dan is gebaseerd op een inkomen van 50.000 euro en je hebt , doordat je al aan het kwakkelen was, de afgelopen jaren maar 25.000 euro verdiend, dan keert die verzekering over dat lage inkomen uit.'

Het beroep

Ook de juiste beroepsomschrijving is belangrijk. ‘Als in de polis staat dat je als schipper alleen maar vaart, moet je niet raar opkijken dat je geen uitkering krijgt als je twee benen verspeelt, want dan kun je nog steeds in je stuurstoel zitten. Maar wat betekent dat als je een man-vrouw bedrijf hebt? Dat geldt ook als je invult dat je vrouw alleen de administratie doet. Als zij dan een ernstig ongeval krijgt bij het vastzetten van een touw, is dat waarschijnlijk niet gedekt', waarschuwt Van Hiele. ‘Let ook goed op of je je beroep verzekert, of dat ze je kunnen dwingen tot arbeid die nog wel te verrichten is, en dan zeg ik gekscherend maar even ‘loempia's vouwen'. Verder zijn er polissen waarin staat dat de uitkering stopt op het moment dat je je bedrijf staakt. Als je je die ‘kleine lettertjes' niet gerealiseerd hebt, heb je echt een enorm probleem.'

Vangnet

Van Hiele adviseert ondernemers, maar ook aflossers in de binnenvaart nog eens goed na te denken over een goede arbeidsongeschiktheidsverzekering. ‘Maak eens  een afspraak met je verzekeringsadviseur om te kijken wat het kost en wat de mogelijkheden zijn. Als je voldoende vermogen hebt om zelf problemen op te vangen, prima. Maar als er iets met je gebeurt, terwijl er niets geregeld is, valt niet alleen je inkomen weg, maar wellicht ook je complete levensstandaard. Je schip, je huis, je auto, de studie van je kinderen.'
Wie in aanmerking wil komen voor de vangnetregeling moet vóór 1 februari een offerte laten maken voor een reguliere arbeidsongeschiktheidsverzekering. Wie in die periode wordt geweigerd, kan zich bij de betreffende verzekeraar melden voor de vangnetregeling.